Wat is overprikkeling bij ADHD en autisme?
Het is geen ‘standaard’ gedragsprobleem is, maar een signaal van het zenuwstelsel.
Overprikkeling bij ADHD en autisme komt vaak voor en heeft te maken met hoe het zenuwstelsel signalen verwerkt.
Het is geen probleem dat opgelost moet worden, maar een systeem dat gevoeliger reageert op prikkels.
Eerst even dit…
Labels zoals ASS, ADD, ADHD of ODD beschrijven gedrag en patronen.
Maar onder dat gedrag zit vaak iets anders:
👉 een zenuwstelsel dat sneller overbelast raakt
👉 moeite met het filteren van prikkels
👉 een verhoogde gevoeligheid
Het is dus niet alleen wat je ziet —
het is een systeem dat probeert om te gaan met te veel.
Wat gebeurt er in het zenuwstelsel bij overprikkeling??
Bij deze diagnoses zie je vaak:
- Prikkels komen intensiever binnen
- Het brein filtert minder efficiënt
- Verwerking kost meer energie
- Herstel duurt langer
Gevolg: de emmer loopt sneller over.
Hoe uit zich dat per diagnose?
Iedereen is uniek, maar dit zijn herkenbare patronen:
ASS (Autisme Spectrum)
- Gevoelig voor geluid, licht, drukte
- Behoefte aan voorspelbaarheid
- Snel terugtrekken bij overload
ADD / ADHD
- Alles komt tegelijk binnen
- Moeite met focussen en schakelen
- Onrust in hoofd en/of lichaam
ODD
- Boosheid, verzet of “tegenwerken”
- Vaak een uiting van interne spanning
- Moeite met emotieregulatie
Wat vaak als “gedrag” wordt gezien, is regelmatig een vorm van overprikkeling.
De diepere oorzaak van overprikkeling
Veel mensen met deze diagnoses hebben:
- Een zenuwstelsel dat sneller in stressstand gaat
- Minder automatische regulatie
- Meer gevoeligheid voor omgeving en emoties
- Moeite met terugschakelen naar rust
De basis staat vaak al “aan” voordat de dag begint
Hoe kun je overprikkeling verminderen?
De sleutel ligt niet in “gedrag veranderen”,
maar in het zenuwstelsel ondersteunen.
Rust, ritme en veiligheid
- Structuur en voorspelbaarheid
- Duidelijke overgangen
- Vaste rustmomenten
Lichaamsgerichte ondersteuning
- Ademhaling (rustig, verlengde uitademing)
- Massage of energetisch werk
- Momenten van ontprikkeling
Voeding, suppletie & kruiden
Basis ondersteuning:
- Magnesium (vooral ATA en Glycerofosfaat)
- B-vitamines
- Omega 3
De rol van B12 bij prikkelverwerking
Vitamine B12 is essentieel voor een goed werkend zenuwstelsel.
Het speelt een belangrijke rol in de opbouw van de myelineschede —
het beschermlaagje rondom je zenuwen.
Zie het als isolatie om een elektriciteitsdraad.
Zonder goede isolatie verlopen signalen trager of verstoord.
Bij een tekort of lage beschikbaarheid kun je zien:
- Sneller overprikkeld
- Minder focus
- Vermoeidheid
- Prikkelbaarheid
Vooral bij een gevoelig zenuwstelsel kan dit een groot verschil maken.
Kalmerende kruiden
- Kamille
- Citroenmelisse
- Lavendel
- Passiebloem
Adaptogenen (bij oudere kinderen / volwassenen)
Deze helpen het lichaam omgaan met stress en herstellen van belasting:
- Rhodiola – voor mentale veerkracht
- Brahmi – voor rust en focus
- Ginseng – voor energie en balans
- Ashwagandha – bij langdurige stress
Altijd afgestemd op de persoon — maatwerk is essentieel.
Wat belangrijk is om te onthouden
Gedrag is vaak geen probleem.
Het is communicatie.
Een kind of volwassene die:
- boos wordt
- zich terugtrekt
- druk is
- niet luistert
…kan simpelweg overprikkeld zijn.
Tot slot
Misschien is de vraag niet:
“Hoe krijgen we dit gedrag onder controle?”
Maar:
“Wat heeft dit zenuwstelsel nodig om zich veilig te voelen?”
Daar begint echte verandering.
Medicatie of natuurlijke ondersteuning
Steeds vaker wordt er snel naar medicatie gekeken.
Maar er is ook een andere weg.
Een weg waarin we kijken naar:
- het zenuwstelsel
- voeding en tekorten
- emotionele belasting
- en natuurlijke ondersteuning
Gericht op de oorzaak, niet alleen op het gedrag.
Voel je dat jij of je kind snel overprikkeld raakt en wil je begrijpen wat er écht speelt onder de oppervlakte?
Je bent welkom om samen te onderzoeken wat het zenuwstelsel nodig heeft om weer meer rust en balans te ervaren.
Boek een Holistisch Consult en ontdek wat er mogelijk is.