Kwaliteit van supplementen: waarom ik kies voor clean label

Niet ieder supplement met dezelfde naam is automatisch hetzelfde product.

Twee potjes magnesium, omega 3 of vitamine C kunnen behoorlijk verschillen in gebruikte vorm, dosering, kwaliteit van de grondstoffen, zuiverheid en hulpstoffen.

Daarom kijk ik bij supplementen niet alleen naar wat er wél in zit, maar ook naar wat er níét in zit.

Mijn uitgangspunt is eenvoudig:

goede werkzame stoffen, goede vormen, goede doseringen en géén onnodige toevoegingen.

Dat bedoel ik met clean label.

1. Wat betekent clean label bij supplementen ?

Clean label betekent voor mij dat een supplement zo transparant en eenvoudig mogelijk is samengesteld.

Ik wil dat een product vooral bestaat uit de stoffen waarvoor je het koopt.

Dus:

• goede werkzame stoffen;
• goed opneembare of passende vormen;
• een goede dosering;
• kwalitatieve grondstoffen;
• en géén onnodige toevoegingen.

Niet alles wat technisch handig is voor een fabrikant, is ook nodig voor degene die het supplement inneemt.

2. Waarom zitten er hulpstoffen in supplementen ?

Veel hulpstoffen worden gebruikt om productie makkelijker, sneller of goedkoper te maken.

Ze zorgen bijvoorbeeld dat:

• poeders beter door machines lopen;
• grondstoffen niet aan apparatuur blijven kleven;
• een tablet makkelijker geperst kan worden;
• een product kleur of glans krijgt;
• een poeder zoeter smaakt;
• of een tablet steviger wordt.

Die stoffen worden dus niet toegevoegd omdat jouw lichaam ze nodig heeft.

Daarom stel ik mezelf altijd de vraag:

wat doet deze stof voor degene die het supplement inneemt?

Als het antwoord is: niets, maar het maakt productie makkelijker, dan kies ik liever voor een product zonder die stof.

3. Welke stoffen zie ik liever niet in mijn supplementen ?

Ik kijk extra kritisch naar:

• titaniumdioxide – E171
• magnesiumstearaat – E470b/E572
• siliciumdioxide – E551
• HPMC / hydroxypropylmethylcellulose – E464
• hydroxypropylcellulose – E463
• sucralose – E955
• microkristallijne cellulose – E460

Al deze stoffen worden in kleine hoeveelheden toegestaan, maar dat wil niet zeggen dat ze echt veilig zijn. Net als pesticiden. Ze worden in kleine hoeveelheden toegestaan, maar zijn natuurlijk niet onschadelijk. Je moet ze niet in je voedingssupplementen willen hebben. Omdat ze geen gezondheidskundige meerwaarde hebben voor het doel waarvoor jij het supplement gebruikt en er vaak schonere alternatieven mogelijk zijn.

4. Waarom wil je titaniumdioxide niet in supplementen ?

Titaniumdioxide werd jarenlang gebruikt als witte kleurstof in onder andere voeding en supplementen. Het heeft geen voedingskundige functie en draagt dus niets bij aan de werking van het supplement.

De belangrijkste functie van titaniumdioxide is technisch en optisch: het maakt tabletten, capsules en andere producten witter, egaler en ondoorzichtiger. In sommige toepassingen kan die ondoorzichtigheid ook helpen om lichtgevoelige stoffen beter te beschermen.

Maar voor mij blijft de vraag eenvoudig:

waarom zou je een kleurstof of opacifier toevoegen aan een supplement dat je juist inneemt ter ondersteuning van je gezondheid?

In 2021 kwam de Europese voedselautoriteit EFSA tot een belangrijke conclusie: genotoxiciteit na inname kon niet worden uitgesloten. Met andere woorden: er waren onvoldoende garanties dat titaniumdioxidedeeltjes geen schade aan het genetisch materiaal kunnen veroorzaken.

EFSA kon daarom geen veilige dagelijkse hoeveelheid vaststellen. Sinds 2022 is E171 niet meer toegestaan als levensmiddelenadditief in de Europese Unie.

Dat vind ik nogal wat voor een stof die in de basis vooral werd gebruikt om een product mooier, witter of egaler te maken.

Voor mij hoort titaniumdioxide daarom niet thuis in een clean-label supplement.

Als een toevoeging geen gezondheidskundige functie heeft én er serieuze wetenschappelijke veiligheidsvragen over zijn ontstaan, dan kies ik liever voor een product zonder.

5. Wat is magnesiumstearaat ?

Magnesiumstearaat klinkt misschien alsof het een vorm van magnesium is die je lichaam nodig heeft, maar dat is niet de reden waarom het wordt toegevoegd.

Het is een vettige smeerstof die vooral wordt gebruikt om het productieproces soepeler te laten verlopen en om te voorkomen dat poeders aan machines blijven kleven.

Magnesiumstearaat kan een hydrofobe laag rond poederdeeltjes vormen en kan, afhankelijk van de samenstelling en hoeveelheid, invloed hebben op hoe snel een tablet uiteenvalt en de werkzame stof oplost.

Het draagt dus niets bij aan het doel waarvoor jij het supplement gebruikt.

Daarom wil ik magnesiumstearaat liever niet terugzien in een supplement dat ik dagelijks adviseer.

6. Wat is siliciumdioxide ?

Siliciumdioxide is dezelfde chemische verbinding die van nature voorkomt in onder andere zand en kwarts.

In supplementen wordt een geproduceerde en gezuiverde vorm gebruikt als antiklontermiddel.

Het zorgt ervoor dat poeders beter door machines lopen en niet samenklonteren.
In 2010 al meldde het RIVM dat uit onderzoek bij muizen blijkt dat nanosilica levercellen en -weefsel kunnen beschadigen. andere onderzoeken maken melding van verhoogd risico op kanker, dementie en orgaanschade.

Ook hier geldt:

het is vooral technisch handig tijdens productie, niet toegevoegd vanwege een gezondheidsvoordeel voor jou. Sterker nog, ik zou het als risicovol beoordelen.

7. Wat is HPMC ?

HPMC staat voor hydroxypropylmethylcellulose en wordt veel gebruikt als alternatief voor gelatinecapsules.

De basis is cellulose, maar deze wordt chemisch gemodificeerd om de eigenschappen te krijgen die nodig zijn voor capsules en coatings.

Daarom vind ik de term plantaardige capsule soms wat te eenvoudig.

De grondstof kan plantaardig zijn, maar het eindproduct is wel technologisch en chemisch bewerkt.

Dat betekent dat het minder goed past bij mijn voorkeur voor een zo natuurlijk mogelijke samenstelling.

8. Wat is hydroxypropylcellulose ?

Hydroxypropylcellulose wordt gewonnen uit hout en worde onder andere gebruikt als:

• bindmiddel;
• verdikkingsmiddel;
• coatingmiddel.

Ook hier geldt: technisch handig voor productie, maar niet de reden waarom jij het supplement inneemt. Het geeft risico op verstopping, diarree, krampen en winderigheid.

Mijn voorkeur gaat daarom uit naar producten die zo min mogelijk afhankelijk zijn van dit soort technische hulpstoffen.

9. Waarom ben je kritisch op sucralose ?

Sucralose is een intensieve kunstmatige zoetstof.

Je ziet het veel in:

• poeders;
• shakes;
• gummies;
• sportproducten;
• gearomatiseerde supplementen.

Deze zoetstof geeft bij gebruik een verhoogd risico op beschadiging van het immuunsysteem door aantasting van lever en nieren. Er zijn ook onderzoeken die aanwijzingen geven dat sucralose invloed kan hebben op darmcellen en het darmmicrobioom.

Juist omdat darmgezondheid zo belangrijk is, zie ik weinig reden om een kunstmatige zoetstof dagelijks aan een gezondheidssupplement toe te voegen wanneer het ook zonder kan.

Voor mij hoort sucralose daarom niet thuis in een clean-labelsupplement.

10. Wat is micro-kristallijne cellulose ?

Microkristallijne cellulose wordt veel gebruikt als vulstof en bindmiddel. Het wordt gewonnen uit hout en het helpt om een tablet volume en stevigheid te geven.

Maar het is niet de stof waarvoor jij het supplement koopt.

Stel jezelf de vraag:

hoeveel van mijn tablet bestaat uit de voedingsstof die ik wil hebben, en hoeveel uit stoffen die vooral nodig zijn om er technisch een tablet van te maken?

11. Maar als het slecht was, mocht het toch niet verkocht worden?

Dat hoor ik vaak.

“Het staat gewoon in de winkel, dus het zal wel goed zijn.”

Of:

“Als het echt niet goed was, had de overheid het toch verboden?”

Dat klinkt logisch, maar zo eenvoudig werkt het niet.

In Nederland bestaat geen verplichte voorafgaande registratie van ieder voedingssupplement voordat het op de markt komt. Bizar maar waar. De fabrikant of leverancier is zelf verantwoordelijk voor veiligheid, samenstelling en etikettering. Er is toezicht en er kan worden opgetreden als regels worden overtreden. Veelal gebeurt dit niet.

Dat iets verkocht mag worden, betekent dus niet automatisch dat het vrij is van chemische of synthetische toevoegingen die niets bijdragen aan je gezondheid en die je mogelijk liever vermijdt.

12. Is toegestaan hetzelfde als veilig?

Nee, toegestaan is niet hetzelfde als onschadelijk of optimaal.

Dat iets wettelijk is toegestaan, betekent dat het binnen bepaalde voorwaarden, toepassingen en hoeveelheden gebruikt mag worden. Maar dat betekent niet automatisch dat je er onbeperkt aan blootgesteld kunt worden of dat het voor jou een stof is die je dagelijks wilt binnenkrijgen.

Kijk bijvoorbeeld naar bestrijdingsmiddelen.

Pesticiden mogen binnen de landbouw worden gebruikt en voor resten op voeding gelden wettelijke maximumwaarden. Onder die vastgestelde grenzen worden deze residuen als veilig beschouwd. Maar is dat ook écht zo?

Tegelijk weten we ook dat hogere blootstelling aan bepaalde bestrijdingsmiddelen schadelijk kan zijn en dat er daarom juist grenzen en veiligheidsnormen nodig zijn. Ook wordt onderzocht wat de gezamenlijke blootstelling aan meerdere bestrijdingsmiddelen kan betekenen.

“Toegestaan” betekent dus niet: deze stof kan nooit kwaad. Het betekent: toepassing en blootstelling zijn aan regels en grenswaarden gebonden.

Bij supplementen stel ik mezelf daarom een andere vraag.

Niet alleen:

“Mag deze stof erin zitten?”

maar:

“Waarom zit deze stof erin, heeft mijn lichaam er iets aan en wil ik hem dagelijks innemen als hij niets bijdraagt aan de werking van mijn supplement?”

Titaniumdioxide vind ik daar een treffend voorbeeld van. Het werd jarenlang toegestaan als voedingsadditief. Later concludeerde EFSA dat genotoxiciteit niet kon worden uitgesloten en verdween E171 als toegestane levensmiddelenadditief uit de Europese Unie.

Wetenschappelijke inzichten kunnen dus veranderen.

Daarom ligt mijn kwaliteitsstandaard hoger dan alleen:

het mag verkocht worden.

Ik kies liever voor goede werkzame stoffen, goede vormen, goede doseringen en géén onnodige toevoegingen.

13. Wat zie je hiervan in je praktijk?

Wat mij vooral opvalt, is hoeveel mensen eigenlijk niet weten wat ze dagelijks innemen.

Ze kijken naar de voorkant:

MAGNESIUM – 400 mg

of:

OMEGA 3 – 1000 mg

en denken dat producten met dezelfde naam ongeveer hetzelfde zijn.

Maar zodra je etiketten naast elkaar legt, zie je soms grote verschillen in:

• gebruikte vorm;
• werkzame dosering;
• grondstoffen;
• zuiverheid;
• hulpstoffen;
• en kwaliteit.

Daarom zeg ik altijd:

Draai het potje om.

De voorkant is marketing. De achterkant vertelt je wat je daadwerkelijk inneemt.

14. Maar magnesium is toch gewoon magnesium?

Nee.

Er bestaan verschillende magnesiumverbindingen en die kunnen verschillen in eigenschappen, samenstelling en hoeveelheid elementair magnesium.

Daarom zegt alleen het woord magnesium op de voorkant nog weinig.

Je moet weten:

• welke magnesiumvorm is gebruikt;
• hoeveel elementair magnesium je werkelijk binnenkrijgt;
• welke hulpstoffen erbij zitten;
• en hoeveel je per dag nodig hebt.

15. Omega 3 is toch gewoon visolie?

Nee. Juist bij omega 3 zijn de kwaliteitsverschillen enorm.

Op veel potjes staat groot:

1000 mg visolie

Maar dat zegt eigenlijk verrassend weinig.

Waar het écht om gaat is:

• hoeveel EPA en DHA je daadwerkelijk binnenkrijgt;
• in welke vorm die vetzuren aanwezig zijn;
• hoe zuiver en vers de olie is;
• en hoe goed de olie beschermd is tegen oxidatie.

Veel goedkopere omega-3-producten bevatten ethylesters. Dat is een sterk bewerkte vorm van omega 3 die ontstaat tijdens het concentreren van visolie.

Ethylesters zijn niet dezelfde vorm waarin omega 3 van nature in vis voorkomt. Onderzoek laat bovendien zien dat deze vorm minder efficiënt kan worden opgenomen en vaker maag-darmklachten kan geven.

Dat vind ik belangrijk. Je gebruikt omega 3 tenslotte om je gezondheid te ondersteunen. Dan wil ik liever een vorm die het lichaam goed kan verwerken, in plaats van een goedkope bewerkte vorm.

Mijn voorkeur gaat daarom duidelijk uit naar omega 3 in triglyceride. Lees hier mijn uitgebreide blogs over visolie:
Omega3- Alles wat je echt wilt weten
Hoe herken je echt goede Omega3

En kijk vooral verder dan alleen het getal op de voorkant.

1000 mg visolie zegt niets als je niet weet hoeveel EPA en DHA erin zit, in welke vorm, en wat de kwaliteit van de olie is.

16. Waarom zijn sommige supplementen duurder?

Omdat je niet alleen betaalt voor de naam van de voedingsstof.

Goede grondstoffen, goede vormen, zuiverheid, passende doseringen, kwaliteitscontroles en een productieproces met alleen natuurlijke of noodzakelijke hulpstoffen zijn kostbaarder. Dat zie je uiteindelijk terug in de prijs.

Dat betekent niet dat duur automatisch goed is.

Maar goedkoop betekent ook niet automatisch gelijkwaardig.

Vergelijk daarom niet alleen de prijs van het potje, maar vooral wat je daadwerkelijk krijgt voor die prijs.

Neem bijvoorbeeld vitamine B12.

Een fabrikant kan kiezen voor cyanocobalamine. Dit is een synthetische, zeer stabiele en goedkope vorm van B12. Het lichaam moet cyanocobalamine eerst omzetten voordat het als de actieve B12-vormen methylcobalamine en adenosylcobalamine kan worden gebruikt.

Een fabrikant kan ook kiezen voor methylcobalamine en adenosylcobalamine. Dit zijn vormen die overeenkomen met de biologisch actieve B12-vormen in het lichaam, maar deze grondstoffen zijn doorgaans aanzienlijk kostbaarder.

Dat prijsverschil zie je uiteindelijk terug in het supplement.

En precies dát bedoel ik wanneer ik zeg dat twee potjes met groot “VITAMINE B12” op de voorkant niet automatisch hetzelfde product zijn.

Het goedkopere potje kan een andere grondstof, andere vorm, andere dosering en andere hulpstoffen bevatten.

Goedkoop produceren is iets anders dan kiezen voor de vorm en kwaliteit die ik zelf het liefst in een gezondheidssupplement zie.

Daarom kijk ik altijd verder dan de voorkant én verder dan alleen de prijs.

17. Is duurder altijd beter?

Nee.

Een hoge prijs is geen garantie voor kwaliteit en een goedkoop supplement is niet automatisch slecht.

Het gaat om de combinatie van:

kwaliteit, samenstelling, gebruikte vormen, dosering, zuiverheid en prijs.

18. Waarom adviseer jij bepaalde merken?

Omdat ik kritisch kijk naar de producten die ik adviseer.

Ik kijk onder andere naar:

• kwaliteit;
• ingrediënten;
• gebruikte vormen;
• grondstoffen;
• dosering;
• hulpstoffen;
• transparantie;
• en de complete samenstelling.

Ik wil achter een product kunnen staan voordat ik het iemand adviseer.

Daarnaast heb ik inmiddels veel mensen in mijn praktijk begeleid die al supplementen gebruikten, maar daar weinig van merkten of klachten bleven houden. Regelmatig bleek bij het bekijken van het etiket dat de gebruikte vorm, dosering, samenstelling of kwaliteit niet optimaal aansloot.

Wat ik vervolgens in de praktijk vaak zie, is dat mensen na overstappen op hoogwaardige, goed opneembare en zorgvuldig samengestelde producten duidelijk meer verschil merken en gaan opknappen.

Dat is voor mij belangrijk, omdat het laat zien dat het niet alleen gaat om welke voedingsstof je neemt, maar ook om de vorm, kwaliteit en opneembaarheid daarvan.

Het gaat mij dus niet om een duur merk versus een goedkoop merk.

Het gaat mij om:

wat krijg je daadwerkelijk binnen voor je geld — en kan je lichaam daar ook echt iets mee?

19. Verdien jij aan de supplementen die je adviseert?

Ja, als je producten via mij koopt, ontvang ik daar een marge over.

Ik vind het belangrijk om daar transparant over te zijn. Ik hanteer de advies verkoopprijzen van de leveranciers. De marge daarvan is gelijk aan de marge die een fysieke winkel of andere verkoper ontvangt wanneer daar een product wordt verkocht.

Ik wil met een goed gevoel achter ieder product kunnen staan dat ik adviseer. De vergoeding die ik ontvang is voor mij nooit de reden om voor een bepaald merk te kiezen. Kwaliteit, opneembaarheid en wat past bij jouw situatie staan altijd voorop.

20. Wat als ik supplementen te duur vind?

Zeg dat vooral.

Dan kunnen we samen kijken wat op dat moment de meeste prioriteit heeft.

Goed supplementenadvies betekent niet zoveel mogelijk potjes gebruiken.

Soms zijn één of twee goed gekozen producten veel logischer dan vijf producten half gebruiken.

Daarnaast zijn er bij sommige producten mogelijkheden om zelf klant te worden en met korting te bestellen.

Wil je weten of dat voor jou interessant is?

Vraag mij er gerust naar.

Tot slot

Mijn uitgangspunt blijft eenvoudig:

wat je lichaam nodig heeft erin – wat niet nodig is, liever eruit.

Voeding en leefstijl vormen altijd de basis.

Als we daar supplementen aan toevoegen, kies ik liever voor producten waarvan ik ook werkelijk achter de samenstelling sta.

Heb je een product gezien en wil je weten wat ik ervan vind? Stuur gerust een foto van de voor- en achterkant van het etiket. Dan kijk ik met je mee.

Lees ook: Supplementen – veelgestelde vragen